7e Stedelijke Taalconferentie PO en VVE
Woensdag 9 februari 2011
Meervaart (Meer en Vaart 300) te Amsterdam

Programmaoverzicht:
08.00 - 09.15 Registratie en koffie
08.30 - 09.20 Workshops en presentaties - ronde 1
09.25 - 09.35 Officiële opening van de conferentie door Paulien Cornelisse (‘Taal is zeg maar echt mijn ding’)
09.40 - 10.30 Workshops en presentaties - ronde 2
10.30 - 10.45 Pauze
10.45 - 11.35 Workshops en presentaties - ronde 3
11.45 - 12.35 Workshops en presentaties - ronde 4
12.35 - 13.35 Lunch / Lodewijk Asscher / Marktplaats
13.40 - 14.30 Workshops en presentaties - ronde 5
14.30 - 15.30 ‘Afternoon Tea’ en netwerkmoment



Uitgebreid programma:
Voor meer informatie over de workshop/sessie klikt u op het desbetreffende gekleurde vlak.

Legenda:

08.00 - 09.15 08.30 - 09.20 09.25 - 09.35 09.40 - 10.30 10.30 - 10.45 10.45 - 11.35 11.45 - 12.35 12.35 - 13.35 13.40 - 14.30 14.30 - 15.30

Logo 3000: uitwerking van de basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters
Marianne Verhallen

VoorleesExpress: leesbevordering in de thuisomgeving
Hodan Warsame

Opbrengst gericht werken met Taal
Guuske Ledoux

Ouders en de VVE
Cathy van Tuijl

Deze sessie valt helaas uit!
Taalleren op school: kinderspel?
Kris van den Branden

Taalstimulering absolute beginners
Kees Broekhof

Taalontwikkeling bij tweetalige peuters en kleuters (NT2)
Folkert Kuiken

Haal meer uit je stem
Elizabeth Ebbink

Lezen, leesmotivatie en woordenschat
Anneke Smits

Coaching Taal en VVE: begeleiden van taalontwikkeling (managers, coördinatoren en schooldirecties)
Sandra Siere/Jacqueline Rozema

Met kinderen aan de praat
Mieke van den Berg

Woordenlijst Amsterdamse kinderen
Folkert Kuiken

Taalvaardigheden worden beter als kinderen echt meedoen
Ebeline Nieman

Nieuwe doelen SLO voor taal, rekenen en sociaal-emotionele ontwikkeling
Gäby van der Linde

Zeg, ken jij die letter wel? Jong leren 'lezen' op een kleuter-eigen wijze
Ineke Koster

Piramide: spelen met klanken
Dita Breebaart

Taaldoelen SLO/UvA en Ko totaal
Tanja Gerritsen/Gladys Nede

TaalTrip: moeilijke woorden leren in de praktijk
Ciska Drenth

Coaching Taal en VVE: begeleiden van taalontwikkeling (leidsters en leerkrachten)
Sandra Siere/Madeleine Gibson

Kaleidoscoop: inspelen op orale vertelculturen van kinderen
Nelleke Brandenbarg

Meertaligheid: thuistaal als probleem of kans?
Mirjam Blumenthal

Kwaliteitsaanpak Basisonderwijs Amsterdam
Maureen van Eijk

VVE en de Kwaliteitsaanpak Basisonderwijs Amsterdam
KBA

VVE Thuis, dé oudercomponent bij voor- en vroegschoolse educatie
Hilde Kalthoff

Startblokken: goede gesprekken met peuters en kleuters
Janneke Hagenaar

Rekenverbetering dmv taalonderwijs in de schakelklas
Marijke van Amersfoort

Academische taal en techniek in de kleuterklas
Lotte Henrichs

Teksten leren schrijven in het basisonderwijs
Mirjam Zaat

Nieuwe methodiek begrijpend lezen
Lucienne Gravesteijn

Kinderen met een taalachterstand en taalstoornis
Antje Orgassa

Sporen van Reggio: communicatie met ouders in 'honderd talen'
Margot Meeuwig

Vroeg beginnen met begrijpend luisteren loont de moeite!
Jarise Kaskens

De nieuwe protocollen dyslexie
Martine Gijsel

Werken met woordplaatjes - een woordenschatmethodiek voor de BAK
Alois Ruitenbeek

De kracht van Modellen in het begrijpend lezen
Aafke Bouwman

Een talige werkomgeving voor leidsters in de voorschool
Marja Willems/Uschka Kool

Taal bij de zaakvakken
Mienke Droop

CITO – Werken met de vernieuwde toetsen Taal voor kleuters
Nienke Lansink

Lezen is TOP!
Eveline Wouters

Een talige werkomgeving voor leidsters in de voorschool
Marja Willems/Uschka Kool

Muziek en taal
Emma Rekers en Marloes van Ede

Persoonlijke verhalen vertellen met kinderen
Marja Borgers

Maak kennis met Schrijfdans
Anne Smidt

Maak kennis met Schrijfdans
Anne Smidt

Maak kennis met Schrijfdans
Anne Smidt

Mét ouders kom je verder
Peter de Vries


Taalstimulering absolute beginners
Kees Broekhof - Sardes
Doelgroep: VVE - Leidsters en leerkrachten
Inhoud: Er is veel bekend over taalstimulering van jonge kinderen, in kinderdagverblijven en aan het begin van het primair onderwijs. Maar wat doe je met 'absolute beginners': kinderen die pas nét in aanraking komen met het Nederlands en deze taal nog niet begrijpen? De presentatie gaat in op de taaldidactiek die leidsters en leerkrachten het best kunnen hanteren voor deze groep. In de presentatie maakt u kennis met de module 'taalontwikkeling voor beginnende 2e taalverwervers' die behoort bij de Taallijn; een door Sardes en het Expertisecentrum Nederlands ontwikkelde aanpak.

Terug naar boven


Zeg, ken jij die letter wel? Jong leren 'lezen' op een kleuter-eigen wijze
Ineke Koster - ABC, Margreet Landweer en Danielle Honselaar - Nicolaas Maesschool
Doelgroep: leerkrachten en taalcoördinatoren
Inhoud: In het kader van het Leesverbetertraject door het CPS worden op de Nic. Maesschool nieuwe effectieve werkwijzen voor de OB toegepast, aansluitend op de visie en het klimaat van de school. De ABC schoolbegeleider schetst in samenwerking met een leerkracht en IB'er de lijn van vernieuwing in het leesonderwijs met een accent op de aanpak van geletterdheid in de OB. Zij doen dit met illustratieve voorbeelden en inkijkjes, alsof men in de groep aanwezig is.

Terug naar boven


Coaching Taal en VVE: begeleiden van taalontwikkeling
Sandra Siere en Madeleine Gibson - ABC
Doelgroep: VVE - Leidsters en leerkrachten
Inhoud: Een kijkje in de keuken van de coachingsaanpak Taal en VVE voor leidsters en leerkrachten: hoe gaat het in zijn werk en wat leer je ervan? We werken met een casus, waarbij we ook gebruik maken van interactief beeldmateriaal. U maakt ook kennis met de Kijkwijzer Taal en VVE.

Terug naar boven


VVE Thuis, dé oudercomponent bij voor- en vroegschoolse educatie
Hilde Kalthoff - Nederlands Jeugdinstituut / NJi
Doelgroep: VVE leidsters en leerkrachten
Inhoud: In deze workshop maakt u kennis met VVE Thuis, een nieuw programma dat Voor- en Vroegschoolse Educatie en ontwikkelingsstimulering thuis verbindt. Ouder en kind doen thuis activiteiten, zoals spelletjes, knutselen, praatplaten bekijken, zingen, rijmen en voorlezen. De inhoud sluit aan bij de erkende vve-programma’s. De activiteiten worden in ouderbijeenkomsten toegelicht en voorgedaan. Al doende leren (laagopgeleide) ouders hun kinderen te ondersteunen en stimuleren. U krijgt informatie over de achtergrond, inhoud en opzet van V VE Thuis en maakt kennis met de materialen.
VVE Thuis is beschikbaar voor ouders met peuters en wordt doorontwikkeld voor ouders met kleuters. Hierbij wordt samengewerkt met het expertisecentrum Jeugd Samenleving en Opvoeding (JSO), Sardes, Piramide (Cito), Kaleidoscoop (NJi), Startblokken/Basisontwikkeling. VVE Thuis voor ouders met kleuters wordt vanaf schooljaar 2011-2012 verspreid.

Terug naar boven


Nieuwe methodiek begrijpend lezen
Lucienne Gravesteijn - APS en Judith van Oers - Willibrordschool
Doelgroep: PO leerkrachten en taalcoördinatoren
Inhoud: Aansluiten bij de leesmotivatie van kinderen blijkt een cruciale factor voor het worden van een competente lezer. Lezen omdat je oprecht geïnteresseerd bent in een onderwerp of omdat je antwoord wilt krijgen op je vraag. Welke kansen liggen daar voor het onderwijs in begrijpend lezen?

We gaan het hebben over de laatste inzichten op het gebied van begrijpend lezen. En wat dat voor ons begrijpend leesonderwijs betekent. We willen jullie laten zien en ervaren dat onderwijs in begrijpend lezen betekenisvol kan zijn. We laten je kennismaken met een praktische werkwijze waarbij je gebruik maakt van zelfgekozen teksten die aansluiten bij het thema in de groep of bij een gebeurtenis waar de kinderen helemaal vol van zijn. Teksten die antwoord geven op een onderzoeksvraag. Teksten waarbij kinderen samen mogen werken en ze ervaren dat je samen veel meer weet dan alleen.

We laten jullie zelf ervaren hoe het werkt om in gesprek met elkaar en door middel van leesstrategieën grip te krijgen op een tekst. En we laten jullie zien hoe dit in de dagelijkse praktijk eruit kan zien!

Terug naar boven


Werken met woordplaatjes - een woordenschatmethodiek voor de BAK
Alois Ruitenbeek - Universiteit van Amsterdam (NT2)
Doelgroep: VVE-PO, leerkrachten en taalcoördinatoren
Inhoud: Veel scholen vinden het lastig de BAK (Basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters) in te voegen in hun taalonderwijs.
Werken met woordplaatjes is een aanpak om de woorden van de BAK in de klas en 'in de kinderen' te krijgen.
Van de woorden zijn woordplaatjes gemaakt, en daarbij zijn verschillende materialen en werkvormen ontwikkeld: van woordspelletjes met kinderen tot ouderparticipatie.
Op OBS Het Mozaiek wordt deze methodiek verder ontwikkeld en onderzocht.
In deze presentatie laten we zien hoe je kunt werken met de woordplaatjes, en wat er nodig is om de woorden van de BAK in te voegen in je onderwijs.
De deelnemers krijgen na afloop een placemat met handleiding hoe de woorden van de BAK in te plannen in het taalonderwijs

Terug naar boven


Van letters leren naar woorden plakken
Brechje Kaan - Taalweb Amsterdam/leraar Huizinga school
Doelgroep: VVE-PO Leerkrachten onderbouw
Inhoud: Hoe ontwikkel je spelenderwijs en toch doelgericht het fonemisch bewustzijn? Brechje deed onderzoek naar het effect van het aanbieden van letters in groep 2 op de ontwikkeling van het fonemisch bewustzijn. De onderzochte werkwijze blijkt niet alleen effectief, maar kost ook nauwelijks extra tijd doordat hij eenvoudig in te passen is in het bestaande lesprogramma.

Terug naar boven


Persoonlijke verhalen vertellen met kinderen
Marja Borgers - Taalweb/APS
Doelgroep: VVE en PO
Inhoud: Het vertellen van verhalen voor en door kinderen is een sterk middel om de taalontwikkeling te stimuleren. In de kijkwijzer is het vloeiend en verstaanbaar vertellen dan ook als taalontwikkelingsdoel opgenomen Het uitlokken van vertellen van persoonlijke verhalen doe je het beste door zelf een persoonlijk verhaal te vertellen aan de kinderen. In deze presentatie wordt ingegaan op hoe je zelf een persoonlijk verhaal vertelt aan een kind. Ook worden voorbeelden gegeven van persoonlijke verhalen van kinderen op de leeftijd van 4, 5 en 6 jaar.

Terug naar boven


VoorleesExpress: leesbevordering in de thuisomgeving
Hodan Warsame - VoorleesExpress Amsterdam
Doelgroep: VVE/PO Leidsters/leerkrachten; Management, schooldirecties en coördinatoren
Inhoud: Het leesstimuleringsproject de VoorleesExpress koppelt enthousiaste vrijwilligers aan gezinnen met kinderen met een taalachterstand en laat hen 20 weken lang voorlezen bij de gezinnen thuis. Door het speelse voorlezen wordt de taalontwikkeling van de kinderen gestimuleerd en worden de ouders tegelijkertijd bekendgemaakt met de methode van het interactieve voorlezen, zodat zij daarna zelf samen met hun kinderen kunnen lezen. Deelname aan de VoorleesExpress geeft aan zowel kinderen als ouders de nodige positieve impuls om vaker sámen op speelse manier bezig te zijn met boeken. In deze workshop kunt u kennismaken met de VoorleesExpress, onze praktische werkwijze en wat wij kunnen betekenen voor uw leerlingen.

Terug naar boven


Taalontwikkeling bij tweetalige peuters en kleuters (NT2)
Folkert Kuiken - Universiteit van Amsterdam
Doelgroep: VVE/PO Leidsters/leerkrachten
Inhoud: In deze workshop maakt u kennis met de ontwikkeling van taal bij jonge kinderen met een andere thuistaal. Daarbij bekijken we de specifieke aandachtspunten binnen de belangrijkste taalgroepen in Amsterdam.

Terug naar boven


Logo 3000: uitwerking van de basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters
Marianne Verhallen - Rezulto
Doelgroep: VVE - PO Leidsters en leerkrachten, directeuren
Inhoud: Rezulto heeft een prachtige uitwerking gemaakt van de Basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters. Marianne Verhallen geeft een introductie.

Terug naar boven


Piramide: spelen met klanken
Dita Breebaart - CITO
Doelgroep: VVE leidsters en leerkrachten
Inhoud: In de nieuwe Piramide-projecten is meer aandacht voor spelen met taal en voor taalbewustzijn bij peuters en kleuters volgens de nieuwe taaldoelen. Hoe zorgt u voor een speelse aanbieding van deze activiteiten? En hoe kunt u zelf dergelijke speelse activiteiten maken?

Terug naar boven


Kaleidoscoop: inspelen op orale vertelculturen van kinderen
Nelleke Brandenbarg en Anke Boon - NJI
Doelgroep: VVE - leidsters en leerkrachtenonderbouw
Inhoud: Verhalen zijn van alle tijden en van alle culturen; iedereen heeft wel herinneringen aan een oma, meester of buurvrouw die vroeger zo prachtig kon vertellen. Mondeling overgeleverde verhalen veranderen - in tegenstelling tot die in boeken - onder invloed van de situatie, de verteller, de toehoorders. Verhalen maak je samen
Verhalen vertellen en ernaar luisteren, ze naspelen en erover praten is spannend en schept een bijzondere sfeer van saamhorigheid.
Maar ook zelf verhalen maken behoort, ook al voor peuters en kleuters, tot de mogelijkheden.. In deze workshop gaan de deelnemers hiermee actief aan de slag en aan het einde van de workshop krijgen ze aanvullende ideeën mee voor de dagelijkse praktijk.

Terug naar boven


Startblokken: goede gesprekkken met peuters en kleuters
Janneke Hagenaar - De Activiteit, Landelijk Centrum voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs
Doelgroep: VVE - Leidsters en leerkrachten
Inhoud: Voorjaarspraat. In jouw groep géén tijd voor voorjaarsmoeheid, er is van alles te doen! Er komen interessante spullen de groep in, dat levert mooie gesprekken op en we duiken in de boeken om er alles over te weten te komen.
Dat kan bijvoorbeeld zo gaan....
"Ik wil zo graag dat de kinderen kennismaken met de natuur." Maar hoe, kan dat wel met al dat beton in onze buurt?
Een kijkje in de praktijk van Elly, Sonia en Greet. Aan de zijkant van het gebouw waar ze werken is een stukje grond, volop onkruid, maar zij zien het als de toekomstige tuin. De schop in de grond. Ze gaan naar het tuincentrum om materiaal kopen. De ouders doen ook mee- zakjes zaad, kleine plantjes van de volkstuin van opa komen binnen in de groep. Sonia heeft wat minder met dat wroeten buiten, zij neemt het op zich om in de watertafel een tuintje te maken. De binnentuin staat er als eerste.

In de workshop denken we na over wat die "voorjaarspraat" allemaal oplevert. En we gaan met elkaar iets moois bedenken voor jouw groep. Doe je mee! Ook als je geen groene vingers hebt.....

Terug naar boven


Kinderen met een taalachterstand en taalstoornis
Antje Orgassa - Universiteit van Amsterdam
Doelgroep: Leerkrachten PO en SO
Inhoud: Het onderwijs heeft al jaren te maken met leerlingen met taalachterstanden. Deze achterstanden komen vaak voort uit een tweetalige opvoedingssituatie. Wanneer een kind ook een taalstoornis heeft, is de situatie nog veel ingewikkelder. Deze kinderen komen vaak in het speciaal onderwijs terecht. Hoe ga je om met leerlingen die op twee fronten een probleem hebben?

Terug naar boven


De kracht van Modellen in het begrijpend lezen
Aafke Bouwman - CPS
Doelgroep: Leerkrachten PO-vanaf groep 4
Inhoud: Leerlingen hebben goede voorbeelden nodig om met succes (resultaat) te kunnen leren.
In het proces van modellen -hardop denkend voordoen-wordt hiervan een voorbeeld gegeven aan de lerende lezer. De leerlingen krijgen daarmee eigenlijk een kijkje in het hoofd van een ‘expert’ die uitlegt, voordoet en voordenkt. Modelling voorziet leerlingen van talige voorbeelden, van visuele informatie, structuren en uitgangspunten.
In deze workshop wordt informatie gegeven en zelf geoefend met modelling.

Terug naar boven


CITO - Werken met de vernieuwde toetsen Taal voor kleuters
Nienke Lansink - CITO
Doelgroep: PO leerkrachten, i.b.-ers, directeuren
Inhoud: De toets Taal voor Kleuters van Cito is vernieuwd. In deze presentatie wordt informatie gegeven over de nieuwe toets. Er wordt ingegaan op het 'werken' met vaardigheidsscores, de inhoud van de nieuwe toetsen, de analysemogelijkheden, de verschillen tussen de oude en de nieuwe toetsen en de implementatie.

Terug naar boven


Interactief voorlezen in het kader van taalbeleid
Een presentatie aan de hand van filmopnamen en succesvolle praktijkervaringen op drie scholen, van een inspirerende aanpak om het plezier in lezen te vergroten en ter verdiepen.
Atty Tordoir en Hella Kroon - APS
Doelgroep: PO-bovenbouw
Inhoud: APS-taal heeft dit jaar in samenwerking met de Stichting Lezen een aanpak ontwikkeld om het plezier in en interesse voor lezen van zwakke tot zeer zwakke lezers in het vmbo en praktijkonderwijs te vergroten. Het gaat om interactief voorlezen: voorlezen van fictie met 'prikkelende vragen' voor, tijdens en na het lezen. Ook is een DVD ontwikkeld met aansprekende filmopnamen van interactief voorlezen in vier verschillende klassen en leerjaren. De aanpak is inmiddels op drie proefscholen met veel enthousiasme geoefend en in de klas uitgeprobeerd, door docenten van verschillende vakken.
In deze presentatie vertellen we aan de hand van onze ervaringen tot nu toe en een filmopname in klas 1 vmbo over de werkwijze en het effect van interactief voorlezen. We denken dat de aanpak heel geschikt is voor groep 7/8 basisonderwijs en gaan daarover graag in discussie met de deelnemers.

Terug naar boven


Maak kennis met schrijfdans
Anne Smidt - Schrijfdanspraktijk
Doelgroep: Alle sectoren - Leidsters/leerkrachten
Inhoud: Schrijbelen is het proces dat ontstaat van het allereerste krassen en krabbelen naar primaire basisbewegingen zoals recht en rond waaruit vele variaties voortvloeien die niet alleen de motorische maar ook de algemene ontwikkeling van de jonge kinderen ten goede komt. Muziek vraagt om beweging, beweging vraagt om muziek. We zien dit al bij de allerkleinsten die net hun eerste stapjes zetten.
In deze workshop kruipen we in de huid van de peuter. We beleven het bewegen en zingen "in de lucht en op een schrijbeloppervlak". We doen dit o.a. met verf, schuim, zand, krijt en wasco's. Er ontstaan liedjestekeningen die de relatie tussen taal en beweging leggen en een belangrijke basis vormen voor het schrijven van letters in de basisschool.

Terug naar boven


Opbrengstgericht werken met Taal
Guuske Ledoux - Kohnstamm Instituut
Doelgroep: Alle doelgroepen
Inhoud: Opbrengstgericht werken staat tegenwoordige sterk in de aandacht. Wat is opbrengstgericht werken eigenlijk? In hoeverre is dat toepasbaar op het taalonderwijs? Geldt dat voor alle domeinen van het taalonderwijs? En wat is de relatie tussen opbrengstgericht werken en verschillende strategieën om taalachterstanden van Amsterdamse kinderen te bestrijden? In deze presentatie staat deze vragen centraal.

Terug naar boven


Haal meer uit je stem
Elizabeth Ebbink
Doelgroep: alle mensen die met groepen kinderen, leerlingen of studenten werken
Inhoud: Op de juiste manier gezegd kan de moeilijkste boodschap geaccepteerd worden, en het omgekeerde geldt ook: Als de toon niet klopt, kan ook de perfecte boodschap tot ruzie leiden.
In deze workshop gaat het over gezond stemgebruik, bijvoorbeeld hard spreken zonder inspanning, en moeiteloze hoogte en laagte voor een expressieve stem. Je stemklank drukt uit hoe je verhouding tot je luisteraars is. We gaan in op wat je overbrengt: grenzen stellen zonder boos te lijken, of bijvoorbeeld: vertrouwen geven door de klank van de stem. Met de juiste techniek en als je weet wat je doet, kan je in zeer korte tijd veel beter overbrengen wat je bedoelt. Elizabeth Ebbink is stemtrainer, met als achtergrond operazangeres en psycholoog.

Terug naar boven


Woordenlijst Amsterdamse kinderen
Folkert Kuiken - Universiteit van Amsterdam
Doelgroep: PO leerkrachten en directeuren
Inhoud: Vorig jaar werd de Basiswoordenlijst Amsterdamse Kinderen op de taalconferentie geintroduceerd. Dit jaar zijn we een stap verder en is er een prachtige website ontwikkeld voor deze lijst (en eventuele andere lijsten). Leerkrachten vinden op deze lijst hun weg bij het uitzoeken, clusteren en bijhouden van woordwebben.

Terug naar boven


Taaldoelen SLO/UvA en Ko totaal
Tanja Gerritsen en Gladys Nede - CED Groep
Doelgroep: VVE - leidsters en leerkrachten
Inhoud: Taalontwikkeling neemt een belangrijke plaats in bij de stimulering van jonge kinderen, programma’s als Uk&Puk en Ko-totaal besteden hier ruime aandacht aan.
Het SLO heeft onlangs nieuwe taaldoelen geformuleerd, je vraagt je dan ook af of je door te werken met Ko-totaal wel aan deze doelen werkt.
In deze workshop gaan we op interactieve manier in op de nieuwe taaldoelen en in het bijzonder het fonemisch bewustzijn, hoe is dat in Ko-totaal terug te vinden?
Aan de hand van een werkvorm op het gebied van fonemisch bewustzijn (klankbewustzijn) laten we zien hoe je vanuit de praktijk met Ko-totaal aan de taaldoelen kunt werken.

Terug naar boven


Meertaligheid: thuistaal als probleem, of kans?
Mirjam Blumenthal - Koninklijke Kentalis
Doelgroep: Leidsters VVE en leerkrachten PO en SO
Inhoud: In veel gezinnen in Amsterdam wordt thuis (ook) een andere taal dan Nederlands gesproken. Sommige kinderen die meertalig opgroeien blijven (daardoor?) achter in het Nederlands, bij andere gaat dit beter. Hoe kunnen wij ouders adviseren bij de meertalige taalontwikkeling van hun kind, zodat deze ontwikkeling goed verloopt? De spreker vertelt over de methodiek die zij hier voor heeft ontwikkeld. De methodiek is in boekvorm verschenen. En wat doen we, als de taalontwikkeling toch achter blijft lopen?
Boek: Mirjam Blumenthal, Meertalige ontwikkeling, Adviezen over meertalige opvoeding bij een auditief/ communicatieve beperking, Acco: Leuven.

Terug naar boven


Rekenverbetering dmv taalonderwijs in de schakelklas
Marijke van Amersfoort - Samenspel
Doelgroep: leerkrachten en taalcoördinatoren
Inhoud: Op basisschool Samenspel is een bijzondere schakelklas. Deze klas richt zich op rekenkundige terminologie, om het rekenen van kinderen te versterken. Er worden verrassende resultaten geboekt.

Terug naar boven


Sporen van Reggio: communicatie met ouders in 'honderd talen'
Margot Meeuwig - Stichting Pedagogiekontwikkeling 0-7
Doelgroep: Leidsters en leerkrachten VVE
Inhoud: Zodra ouders zich "thuis" voelen in de voorschool maken kinderen een (taal)ontwikkelingsspurt. Aan de hand van praktijk voorbeelden tonen wij u de visie van Sporen op de school of het kindercentrum als leef- en leergemeenschap van kinderen, ouders en leerkrachten

Terug naar boven


Een talige werkomgeving voor leidsters in de voorschool
Marja Willems en Uschka Kool - ROC van Amsterdam/CNA
Doelgroep: VVE - Managers/coördinatoren voorschool
Inhoud: Hoe kunnen managers in de voorschool hun leidsters begeleiden bij het verbeteren van de eigen taalvaardigheid? U maakt kennis met nieuw ondersteuningsaanbod en u krijgt praktische tips voor in uw werkpraktijk.

Terug naar boven


Ouders en de VVE
Dr. Cathy van Tuijl, lector Hogeschool Edith Steyn, Klinisch pedagoog
Doelgroep: VVE Leidsters/PO Leerkrachten
Inhoud: Cathy van Tuijl volgde van 1996-2009 Turkse en Marokkaanse leerlingen die Opstap kregen aangeboden, en gedurende de eerste drie jaar ook hun ouders. Hoe hebben die kinderen en hun ouders zich ontwikkeld? Zij gaat in op de conclusies van het Opstap onderzoek. Met name de vraag: is het zinvol en effectief om laag opgeleide ouders te leren hoe ze hun kinderen kunnen ondersteunen bij hun schoolloopbaan en wat is daar voor nodig? Hoe kunnen ouders samen met de voorschool/basisschool de peuters en kleuters optimaal begeleiden bij hun (taal)ontwikkeling? Welke lessen kunnen we trekken voor de VVE?

Terug naar boven


Lezen, leesmotivatie en woordenschat
Anneke Smits - Windesheim
Doelgroep: Leerkrachten, taalcoördinatoren en directeuren PO
Inhoud: Leer je woordenschat woord voor woord? Of gaat het eerder om het opbouwen van een samenhangend geheel van kennis? Dit laatste lijkt het geval. Daarbij spelen leesvaardigheid en leesmotivatie een essentiële rol. Deze presentatie gaat in op de vraag hoe de leraar via het beïnvloeden van de leesmotivatie leerlingen kan ondersteunen bij het verwerven van woordenschat en kennis.

Terug naar boven


Taalvaardigheden worden beter als kinderen echt meedoen
Ebeline Nieman - APS
Doelgroep: Leerkrachten, taalcoördinatoren en directeuren PO
Inhoud: Het verhogen van taalvaardigheden is het meest zinvol als leerlingen daarvoor echt gemotiveerd zijn. Deze ogenschijnlijke open deur staat in de praktijk vaak slechts op een kier. Waar blijven de leerlingen als wij methodes en programma's volgen?
In deze workshop vertellen we wat de stand van zaken is van het project "taalvaardigheden ontwikkelen mét kinderen" en laten we praktijkervaringen van scholen zien. We laten zien welk type interventies worden ingezet om kinderen meer gemotiveerd en betrokken te maken.
Deelnemers aan de workshop krijgen een lijst met interventies waarmee we ook tijdens de workshop aan het werk gaan.

Terug naar boven


TaalTrip: moeilijke woorden leren in de praktijk
Ciska Drenth - JINC
Doelgroep: Leerkrachten, taalcoördinatoren en directeuren PO
Inhoud: In zaakvakmethodes komen kinderen moeilijke woorden tegen die het begrijpen van een tekst lastig kunnen maken. TaalTrip richt zich op woordenschatuitbreiding en vergroting van de leefwereld van kinderen met een taalachterstand. Tijdens een TaalTrip bezoeken leerlingen met hun klas een plek waar ze de moeilijke woorden in een context zien, bijvoorbeeld bij de haven, het vliegveld, een bank of een supermarkt. Op een speelse manier wordt de betekenis de woorden verduidelijkt en gaan de begrippen echt leven voor de leerlingen. In de workshop laten we zien hoe TaalTrip in zijn werk gaat en hoe scholen mee kunnen doen.

Terug naar boven


Kwaliteitsaanpak Basisonderwijs Amsterdam
Maureen van Eijk - programmamanager DMO/KBA
Doelgroep: Leerkrachten, taalcoördinatoren, besturen en directeuren PO
Inhoud: In deze presentatie wordt een toelichting gegeven op de werkwijze van de Kwaliteitsaanpak. Er wordt verslag gedaan van de doelstellingen en de hoofdlijnen. Ook wordt er inzicht gegeven in de resultaten die tot op heden zijn bereikt en de plannen voor de toekomst.

Terug naar boven


Academische taal en techniek in de kleuterklas
Lotte Henrichs - Universiteit Utrecht
Doelgroep: Leidsters VVE, Leerkrachten, taalcoördinatoren en directeuren PO
Inhoud: In deze presentatie zal ik ingaan op het gebruik van zogenaamde 'academische taal' met kleuters, tijdens korte techniek lesjes over luchtdruk en weerspiegeling. Ik zal de resultaten bespreken van een onderzoek waarbij 30 leerkrachten getraind werden in het gebruik van academische taal. De resultaten laten zien dat na een relatief korte training, de inhoud van de gesprekken over luchtdruk en weerspiegeling aantoonbaar complexer werd, wat tot uiting kwam in het taalgebruik van zowel de leerkracht als de kinderen. Waarom het belangrijk is om al bij dergelijk jonge kinderen 'academisch taalgebruik' te stimuleren zal aan de orde komen in de discussie van de resultaten.

Terug naar boven


Vroeg beginnen met begrijpend luisteren loont de moeite!
Jarise Kaskens - CPS
Doelgroep: Leerkrachten, taalcoördinatoren
Inhoud: Interactief voorlezen is een zinvolle en aansprekende activiteit. Benut u alle kansen die voorlezen biedt?
Door veel aandacht te besteden aan begrijpend luisteren, legt u de basis voor goede begrijpende lezers. Bij begrijpend luisteren ontwikkelen kinderen een actieve en positieve luisterhouding en leren een verhaal of informatieve tekst te begrijpen. Dat gaat niet vanzelf. Leidsters en leerkrachten spelen een grote rol als het gaat om het aansluiten bij de voorkennis van de kinderen, voorspellingen doen, begrip activeren, moeilijke woorden bespreken. In deze workshop komt aan bod hoe u dat kunt aanpakken. Informatie wordt afgewisseld met praktische toepassingen en voorbeelden.

Terug naar boven


Mét ouders kom je verder
Peter de Vries
Doelgroep: Leidsters VVE, Leerkrachten, besturen en directies PO
Inhoud: Er is sprake van ouderbetrokkenheid als uit het gedag van ouders blijkt dat zij zich gedeeld verantwoordelijk voelen voor de ontwikkeling van hun kinderen. Ouderbetrokkenheid gebeurt vooral thuis en is zowel van belang voor jongere als oudere kinderen.
Ouderbetrokkenheid is in dus iets anders dan ouderparticipatie: ouderparticipatie gaat over hand- en spandiensten die ouders doen in het belang van de school/speelzaal en gebeurt dus vooral op school. Ouderbetrokkenheid is ook weer iets anders dan ouderverantwoordelijkheid. Ouderverantwoordelijkheid neemt af naarmate het kind ouder, volwassener wordt.
Effectieve ouderbetrokkenheid ontstaat wanneer:
  1. ouders van de goede (leerstof)informatie worden voorzien;
  2. er een niet-vrijblijvende samenwerkingsrelatie tussen speelzaal/school en ouders wordt aangegaan in het belang van de leerling;
  3. er sprake is van een gedeelde verantwoordelijkheid voor het (leer)proces van het kind.
Hoe doe je dat in de praktijk?

Terug naar boven


Met kinderen aan de praat
Mieke van den Berg
Doelgroep: Leidsters VVE en leerkrachten PO
Inhoud: Elke dag heb je als leerkracht gesprekken met kinderen. In deze praktijkegerichte workshop leer je hoe je in deze gesprekken de taal- en denkontwikkeling van kinderen een krachtige impuls kunt geven. De volgende onderwerpen komen aan bod: hoe kinderen taal verwerven en je daarop inspeelt, hoe je kinderen veel ruimte geeft voor hun bijdrage, hoe je alle kinderen betrekt bij het gesprek, hoe je kinderen helpt om hun bedoeling te verwoorden. De workshop geeft je inspiratie en handvatten om je gesprekken met kinderen op een hoger plan te brengen.

Terug naar boven


Taalleren op school: kinderspel?
Kris van den Branden - Katholieke Universiteit, Leuven
Doelgroep: Allen
Inhoud: Hoe leren jonge kinderen het vlotst taal? Hoe kunnen we binnen VVE en PO kinderen het best stimuleren en ondersteunen om taalvaardiger te worden? Hoe ziet kwaliteitsvolle interactie eruit? Wat kunnen kinderen zelf inbrengen in de taalleeromgeving? Hoe zorgen we ervoor dat ALLE kinderen vlot tot taalleren komen? Dat zijn de cruciale vragen die ik in mijn presentatie zal centraal stellen. Simpele vragen…. en zijn de antwoorden ook niet eenvoudiger dan we vaak denken?

Terug naar boven


Coaching Taal en VVE: begeleiden van taalontwikkeling (managers, coördinatoren en schooldirecties)
Sandra Siere - ABC, Jacqueline Rozema - CNA
Doelgroep: VVE - Managers/coördinatoren/schooldirecties voor- en vroegschool
Inhoud: Een kijkje in de keuken van het coachingstraject Taal en VVE, dat de gemeente de komende jaren aanbiedt. Hoe is deze on-the-job coaching georganiseerd, wat levert het op voor uw kinderen, leidsters en leerkrachten? En hoe zou u mee kunnen doen?

Terug naar boven


Nieuwe doelen SLO voor taal, rekenen en sociaal-emotionele ontwikkeling
Gäby van der Linde - SLO
Doelgroep: VVE/PO Managers/coördinatoren/schooldirecties voor en vroegschool
Inhoud: U maakt kennis met de nieuwe doelen voor taal, rekenen en sociaal-emotionele ontwikkeling voor aanvang groep 1 en eind groep 2 van de SLO. We kijken daarbij naar bruggen tussen de verschillende gebieden en naar de manier waarop je de doelen kunt inzetten in de VVE en de basisschool.

Terug naar boven


Lezen is TOP!
Eveline Wouters - Seminarium orthopedagogiek
Doelgroep: Leerkrachten, ib’ers en directeuren po en so
Inhoud: Lekker veel lezen, voor de een is het een hobby, voor de ander een plaag. Juist voor zwakke lezers is het van belang om veel te lezen, maar wanneer lezen moeizaam gaat, vermijden veel leerlingen het liever.
Lezen is meer dan alleen technisch kunnen lezen. Het gaat juist om de samenhang tussen techniek, begrip en beleving. Het leesproject ‘List’, dat vanaf 2008 wordt ingezet in het basisonderwijs, laat zien dat het mogelijk is om leerlingen weer met plezier en succes te laten lezen. Gedurende deze workshop maakt u kennis met de meest recente informatie rondom effectief leesonderwijs om vervolgens volop geïnspireerd te raken om ook op uw school te werken aan een effectieve leesomgeving.

Terug naar boven


VVE en de Kwaliteitsaanpak Basisonderwijs Amsterdam
KBA
Doelgroep: VVE/PO - Coördinatoren, managers & schooldirecties
Inhoud: Wij vertellen u over onze ervaringen binnen de Kwaliteitsaanpak Basisonderwijs. Hoe kunnen de voor- en vroegschoolse educatie optimaal bijdragen aan (nog) betere opbrengsten in de basisschool? Wat komen de experts van KBA tegen in de praktijk? Aan de hand van goede en minder goede voorbeelden maakt u kennis met de belangrijkste voorwaarden voor doorlopende leerlijnen en opbrengstgericht werken van 2,5 tot 12 jaar.

Terug naar boven


Teksten leren schrijven in het basisonderwijs
Mirjam Zaat en Suzanne van Norden - Stichting Taalvorming
Doelgroep: Leerkrachten PO (vanaf groep 4)
Inhoud: Goed teksten kunnen schrijven is voor kinderen van nu geen optie maar een noodzaak. Goed kunnen schrijven is een voorspeller van succes in alle soorten opleidingen en werkkringen. Goed kunnen schrijven betekent ook goed kunnen denken. Goed kunnen schrijven is de ultieme taalvaardigheid, omdat het van je vraagt je taalervaring bewust en actief in te zetten voor je doelen.
Toch valt schrijven vaak af in een overvol taalprogramma. Daarnaast is de didactiek voor 'stellen' in taalmethodes vaak verouderd en eendimensionaal.
Taalvorming biedt een heldere leerlijn schrijven voor groep 1-8 waarin motivatie en plezier hand in hand gaan met een toenemende schrijfvaardigheid. De beproefde didactiek van taalvorming (stapsgewijs tot schrijven komen, schrijven over eigen ervaringen en tekstbesprekingen) wordt uitgebreid met aandacht voor verschillende tekstgenres in de bovenbouw. In deze presentatie krijgt u een beeld van deze aanpak.

Terug naar boven


De nieuwe protocollen dyslexie
Martine Gijsel en/of Maud van Druenen - Expertisecentrum Nederlands
Doelgroep: Leerkrachten, i.b.-ers en directeuren PO
Inhoud: Het Expertisecentrum Nederlands brengt eind 2010 de herziene Protocollen Leesproblemen en Dyslexie uit. Deze protocollen bevatten alle recente informatie en adviezen rondom het omgaan met dyslexie in het basisonderwijs en het speciaal basisonderwijs. Tijdens deze workshop geeft één van de auteurs een toelichting op deze nieuwe uitgaven. U zult geïnformeerd worden over de belangrijkste wijzigingen t.o.v. de vorige versies. U hoort recente bevindingen over de achtergrond van leesproblemen en dyslexie en u wordt aan de hand van de verschillende zorgniveaus meegenomen in de stappen die u in de groep kunt zetten: Wat is goed lees- en spellingonderwijs? Hoe differentieer ik tussen leerlingen en hoe zorg ik er voor dat leerlingen vroegtijdig een goede interventie krijgen? Tot slot wordt kort aandacht besteed aan dyslexiebehandeling in de gezondheidszorg.

Terug naar boven


Taal bij de zaakvakken
Mienke Droop - Expertisecentrum Nederlands
Doelgroep: Leerkrachten en taalcoördinatoren PO
Inhoud: Veel scholen hebben taal als speerpunt voor kwaliteitsverbetering; soms gaat dat ten koste van uren voor het zaakvakonderwijs. Dit laatste is jammer, want het zaakvakonderwijs biedt veel mogelijkheden om aandacht voor taal te vergroten en zo tevens te werken aan de referentieniveaus voor taal. Bij de zaakvakken is taal immers het middel om te leren en kennis te verwerven. In deze workshop komt aan de orde hoe u de aandacht voor mondelinge taalactiviteiten, lees- en schrijfvaardigheid kunt integreren bij de zaakvakken. Het gaat dan om aandacht voor interactie tijdens leergesprekken, uitbreiden van de woordenschat, het lezen van informatieve teksten en schrijven om te leren.

Terug naar boven


Een talige werkomgeving voor leidsters in de voorschool
Marja Willems en Uschka Kool - ROC van Amsterdam/CNA
Doelgroep: VVE - Managers/coördinatoren voorschool
Inhoud: Hoe kunnen managers in de voorschool hun leidsters begeleiden bij het verbeteren van de eigen taalvaardigheid? U maakt kennis met nieuw ondersteuningsaanbod en u krijgt praktische tips voor in uw werkpraktijk.

Terug naar boven


Muziek en taal
Emma Rekers, Marloes van Ede en Hester Groenleer - Het Concertgebouw te Amsterdam
Doelgroep: PO
Inhoud: Muziek en vooral gezongen muziek is onlosmakelijk verbonden met taal en de taalontwikkeling. In deze actieve workshop ondervindt u aan den lijve hoe taal en taalverwerking in muziek verweven zit en hoe u liedjes als taalactiviteit in kunt zetten. Denk hierbij aan articulatie, het oefenen van letters, het onthouden van versjes, het vormen en fraseren van zinnen. Centraal staat uiteraard het plezier tijdens het zingen.
De onderdelen van de workshop zijn los maar ook als les aan te bieden.

Terug naar boven